Za życia nie zawsze go doceniano. Po śmierci mieszkańcom zaczęło go bardzo brakować

Była wielkopolska gwara, stroje ludowe, muzyka, taniec, konkursy i pyry z gzikiem, ale z małym "figielkiem”. W Miejsko-Gminnym Ośrodku Kultury w Borku Wlkp. odbyła się pierwsza edycja "Boreckich Figli”. Wydarzenie miało przypomnieć lokalne tradycje, ale przede wszystkim postać Jana Figielka - barwnego mieszkańca, instrumentalisty, krawca i człowieka, wokół którego przez lata narosło wiele opowieści. Organizatorzy już zapowiadają, że na jednej edycji się nie skończy.

Kim był Jan Figielek? To właśnie jego postać stała się jednym z głównych powodów zorganizowania wydarzenia. Michał Kaczmarek, dyrektor MGOK w Borku Wlkp. przyznaje, że nazwisko Jana Figielka zaczęło pojawiać się w rozmowach niemal natychmiast po objęciu przez niego stanowiska.

- Zaraz jak przyszedłem, faktycznie w pierwszym tygodniu kilkanaście razy usłyszałem od różnych grup, z którymi się spotykałem, od różnych sekcji, że był taki ktoś. Niby trochę dziwak, a może nie. Za życia nikt go nie doceniał, a po śmierci nagle wszystkim Jasia Figielka zabrakło - mówił dyrektor Michał Kaczmarek.

Jak się okazuje, Jan Figielek był człowiekiem wielu talentów. Był instrumentalistą, a w latach 70. pracował nawet w miejscowym ośrodku kultury. Z wykształcenia był krawcem, szył zarówno ubrania codzienne, jak i stroje ludowe. Potrafił naprawiać instrumenty, grał na wielu z nich, a według zachowanych przekazów niektóre potrafił również samodzielnie wykonywać. Problem w tym, że pamiątki po nim są dziś rozproszone.

- Ktoś ma coś w domu, coś jest tutaj w izbie pamięci, ktoś ma coś w szkole, coś mają Borkowiacy. Natomiast nie ma takiego jednego miejsca, gdzie można by te wszystkie rzeczy zebrać razem i trochę tę historię Jasia przytoczyć - podkreślał dyrektor MGOK Borek Wlkp..

Jan Figielek doczeka się swojej ławeczki?

Podczas pierwszej edycji "Boreckich Figli” padła też konkretna zapowiedź. Wśród rozważanych lokalizacji pojawiły się okolice MGOK oraz park Mickiewicza. Co więcej, Michał Kaczmarek zdradził, że jej odsłonięcie miałoby nastąpić przy okazji kolejnej edycji imprezy.

- Nie powinienem tego mówić, ale przy przyszłorocznej drugiej edycji chcemy tę ławeczkę uroczyście odsłonić - zapowiedział dyrektor.

Gwara wcale nie taka obca

"Boreckie Figle” nie były jednak historycznym wykładem. Wręcz przeciwnie, organizatorzy postawili na zabawę i aktywne wciągnięcie publiczności. Jedną z atrakcji były konkursy ze znajomości gwary wielkopolskiej. Na scenie pojawiali się kolejni śmiałkowie, a ich zadaniem było podawanie współczesnych odpowiedników gwarowych określeń. Pojawiały się m.in. "tytka”, "ślipie”, "sznytlok”, "szczun”, "poruta” czy chyba najłatwiejsza dla Wielkopolan... "pyra”. Okazało się przy tym, że gwara nadal jest mocno obecna w codziennym języku, choć nie zawsze zdajemy sobie z tego sprawę.

- Używamy prawie bezwiednie tych słów - móiwł Michał Kaczmarek.

Stroje, tańce i dawne zwyczaje

Publiczność mogła również poznać znaczenie elementów tradycyjnych wielkopolskich strojów. Opowiadano m.in., w jaki sposób ubiór pozwalał kiedyś rozpoznać pannę i mężatkę. Panienki mogły nosić charakterystyczne wieńce, natomiast nakryciem głowy mężatek były czepce. Znaczenie miała nawet kolorystyka ubioru. Przypomniano także zwyczaj karnawałowych pochodów przebierańców. Cyganka, Baba z Dziadem czy kominiarz chodzili dawniej od domu do domu, tańczyli i rozrabiali, a przychylni gospodarze częstowali ich lub wręczali drobne podarunki.

Na scenie zaprezentował się również Zespół Pieśni i Tańca Ziemi Kórnickiej "Władysie”. Dyrektor MGOK zwracał uwagę, że grupa wyróżnia się m.in. obecnością młodych tancerzy, co pozwala przekazywać ludową tradycję kolejnemu pokoleniu.

Pyry z gzikiem, ale był też "figielek"

Na zakończenie nie mogło zabraknąć wielkopolskiego poczęstunku. Koła gospodyń wiejskich przygotowały pyry z gzikiem. Organizatorzy postanowili jednak nawiązać do nazwy wydarzenia i w każdej wersji gziku ukryć kulinarny "figielek”, czyli niespodziewany dodatek.

Pierwsze "Boreckie Figle” miały być początkiem czegoś większego. Organizatorzy już myślą o kolejnej odsłonie, być może w rozszerzonej, plenerowej formule.

- Najważniejsze było zacząć. Zrobić pierwszą edycję, pokazać, że coś takiego jest możliwe, że coś takiego chcemy robić i może zbudować wokół tego trochę więcej społeczności, zrobić trochę więcej szumu i nadać temu większy rozmach - podsumował dyrektor MGOK.

Jeżeli te plany się powiodą, "Boreckie Figle” mogą na stałe wpisać się w kalendarz lokalnych wydarzeń, a Jan Figielek człowiek, którego, jak mówią mieszkańcy, zaczęto naprawdę doceniać po jego odejściu zyska należne mu miejsce w lokalnej pamięci.

::addons{"type":"alert"}

::news{"type":"see-also","item":"98465"}

::news{"type":"see-also","item":"98453"}

::news{"type":"see-also","item":"98357"}