Dworek zamknięty, eksponaty zniknęły. Trwa walka z czasem i potężnymi kosztami

Z zewnątrz wygląda niepozornie, ale jego stan okazał się znacznie gorszy, niż można było przypuszczać. Zabytkowy dworek w Grabonogu, w którym urodził się bł. Edmund Bojanowski, wreszcie doczekał się remontu. Trwają prace przy dachu i stropie, jednak to dopiero początek kosztownej renowacji. Jak przyznaje siostra Manuela Żychlińska, bez kolejnych pieniędzy dalsze roboty mogą zostać wstrzymane.

Przez ostatnie lata o stanie rodzinnego domu bł. Edmunda Bojanowskiego mówiło się coraz częściej. Pękające ściany, osłabione fundamenty i przeciekający dach sprawiały, że dalsze funkcjonowanie muzeum stawało pod znakiem zapytania. Fundacja Dziedzictwa bł. Edmunda Bojanowskiego prowadziła zbiórki, szukała darczyńców i starała się o dofinansowanie. Teraz w zabytkowym budynku w Grabonogu wreszcie pojawili się pierwsi wykonawcy. Rozpoczęły się prace, które mają zabezpieczyć najpilniejsze elementy konstrukcji.

Dach przeciekał w pięciu miejscach

Jak wyjaśnia s. Manuela Żychlińska, prezes Fundacji Dziedzictwa bł. Edmunda Bojanowskiego, remont udało się rozpocząć dzięki zaangażowaniu wielu osób. Siostry przez półtora roku regularnie przekazywały pieniądze na ten cel. Pomógł również prywatny darczyńca, a samorząd województwa wielkopolskiego przyznał 60 tys. zł dofinansowania. Obecnie odnawiany jest dach, którego remont ma zakończyć się do połowy listopada. Następnie planowane jest dokończenie prac przy stropie. To właśnie dach należał do najbardziej pilnych problemów. Jak ustalono podczas inwentaryzacji, przeciekał już w pięciu miejscach.

- Dworek z daleka wygląda ładnie. Ale kiedy zrobiono inwentaryzację, pokazała ona skalę potrzeb. Tam prawie wszystko wymaga remontu - przyznaje siostra Manuela Żychlińska.

Dach zostanie pokryty gontem, tak jak wcześniej. Wynika to z zabytkowego charakteru budynku. Jednocześnie przewidziano jego ocieplenie. Jednak stan dachu to tylko część problemów. Szczególnie niepokojące są wyniki oceny fundamentów. Według s. Manueli fundamenty powinny sięgać około 1,5 metra, tymczasem w niektórych miejscach mają zaledwie 40 centymetrów. Gdzie indziej ich głębokość wynosi 70 centymetrów lub 1,2 metra.

- Dlatego ściany pękają - wyjaśnia prezes fundacji.

Po zakończeniu obecnego etapu konieczne będą więc kolejne prace, w tym remont fundamentów, wymiana podłóg, naprawa ścian wewnętrznych, a następnie okien i elementów drewnianych na zewnątrz budynku. W planach jest również wykonanie podjazdu dla osób z niepełnosprawnościami.

Koszty idą w setki tysięcy złotych

Skala wydatków jest ogromna. Jak informuje siostra Manuela, sam remont dachu kosztuje ponad 500 tys. zł. Łącznie z pracami przy stropie kwota przekracza 800 tys. zł. Na tym jednak potrzeby się nie kończą. Kolejny etap, obejmujący fundamenty, podłogi i ściany wewnętrzne, wyceniono na następne około 800 tys. zł.

Fundacja póki co nie otrzymała dofinansowania z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Zamierza jednak ponownie szukać wsparcia w dostępnych programach.

- Składamy wnioski, szukamy środków, gdzie się da, bo musimy zadbać o ten dworek. To naprawdę cenne miejsce dla tego regionu i dla nas - podkreśla s. Manuela.

Na 2027 rok fundacja złożyła również wniosek o wsparcie w wysokości 30 tys. zł do samorządu powiatowego. Siostra zaznacza, że możliwości finansowe lokalnych samorządów są ograniczone, dlatego nadal potrzebna jest pomoc przedsiębiorców i indywidualnych darczyńców.

Siostra sama robi świece i jeździ po parafiach

Siostra Manuela własnoręcznie przygotowuje świece, które następnie rozprowadza podczas wizyt w parafiach. W ten sposób nie tylko zbiera środki, ale również opowiada o historii dworku i działalności Edmunda Bojanowskiego.

- Każda dobra dusza jest jako ta świeca, która sama się spala, a innym przyświeca - mówi s. Manuela.

W ostatnich tygodniach odwiedzała parafie między innymi w Gostyniu i Lesznie. Zapowiada kolejne wizyty. Wsparcia można udzielać także poprzez zbiórkę na platformie Siepomaga.pl, wpłaty na konto fundacji oraz przekazywanie 1,5 proc. podatku za pośrednictwem Fundacji Młodzi-Młodym.

Muzeum jest zamknięte. Eksponaty przeniesiono do szkoły

Remont oznaczał konieczność czasowego zamknięcia muzeum. Jak wyjaśnia s. Manuela, budynek nie przyjmuje grup od sierpnia. Na czas robót wszystkie eksponaty zostały wyniesione i przeniesione do szkoły. Takiego rozwiązania wymagał wykonawca, który nie mógł wziąć odpowiedzialności za pozostawione w budynku zbiory. Część eksponatów prawdopodobnie nie wróci już na poddasze. W przyszłości fundacja chciałaby urządzić tam przestrzeń warsztatową dla odwiedzających grup.

- Myślimy o warsztatach, ale na razie skupiamy się na tym, żeby wyremontować dach i strop - zaznacza siostra.

W dalszej perspektywie planowana jest również modernizacja samego muzeum. Ma ono stać się bardziej multimedialne i pokazywać Edmunda Bojanowskiego nie tylko jako założyciela zgromadzenia, ale także jako społecznika, pedagoga i człowieka zaangażowanego w życie regionu.

Coraz więcej osób chciało odwiedzać dworek

Choć budynek wymaga pilnego remontu, zainteresowanie jego historią w ostatnich latach rosło. Jak relacjonuje s. Manuela, cztery lata temu muzeum odwiedzało około 800 osób rocznie. W ubiegłym roku było to już około 1100 zwiedzających. Gdyby nie zamknięcie dworku w sierpniu, tegoroczna frekwencja mogłaby, według jej szacunków, zbliżyć się do 1500 osób. Nawet podczas remontu zdarzają się grupy, które chcą poznać to miejsce. W takich przypadkach siostra oprowadza zainteresowanych po jego otoczeniu.

Kiedy dworek ponownie zostanie otwarty?

W optymistycznym wariancie kompleksowy remont może potrwać jeszcze dwa lub trzy lata. Wszystko zależy jednak od pieniędzy. Jeżeli fundacja nie zgromadzi środków na kolejny etap w 2027 roku, planowane jest ponowne ustawienie eksponatów i przywrócenie działalności muzeum, być może już w kwietniu przyszłego roku. Dalszy remont musiałby wtedy poczekać na kolejne dofinansowanie.

- Jeśli nie uzbieramy pieniędzy na fundamenty, podłogi i ściany, to gdzieś w kwietniu dworek będzie ponownie otwarty. Przeniesiemy z powrotem eksponaty i będzie działał tak jak dotychczas, do czasu zebrania kolejnych funduszy  wyjaśnia s. Manuela.

Zabytkowy dworek w Grabonogu pochodzi z przełomu XVII i XVIII wieku. To właśnie tutaj 14 listopada 1814 roku urodził się bł. Edmund Bojanowski, późniejszy społecznik, pedagog i założyciel Zgromadzenia Sióstr Służebniczek. Dla fundacji remont oznacza więc znacznie więcej niż odnowienie starego budynku. Chodzi o zachowanie miejsca, które jest częścią historii ziemi gostyńskiej.

::addons{"type":"alert"}

::news{"type":"see-also","item":"100884"}

::news{"type":"see-also","item":"100836"}

::news{"type":"see-also","item":"100818"}