Kolejne sklepy znikają jeden po drugim. Miasto czy wieś... To nie ma już żadnego znaczenia

Przez lata były częścią osiedli i wsi. Po chleb, mleko, czy kilka plasterków wędliny szło się po prostu "do sklepu". Dziś coraz częściej na drzwiach takich punktów pojawia się kartka "lokal do wynajęcia", a półki pustoszeją po raz ostatni. Małe sklepy znikają również z mapy powiatu gostyńskiego. Rozmawialiśmy z osobami, które stoją za ladą. Mówią o zmianie przyzwyczajeń klientów, ekspansji marketów i prostym rachunku ekonomicznym, który coraz częściej przestaje się zgadzać.

To nie jest historia jednego sklepu. Wystarczy przejechać przez Gostyń i okoliczne miejscowości, by zobaczyć, że tradycyjnego, niewielkiego handlu jest coraz mniej. Znikają punkty, które funkcjonowały przez kilkanaście, a czasem kilkadziesiąt lat. Podobnie dzieje się na wsiach, gdzie lokalny sklep pełnił nie tylko funkcję handlową. Był miejscem spotkań, krótkich rozmów i zakupów dla tych, którzy nie chcieli albo nie mogli jechać do większej miejscowości.

Szesnaście lat i koniec

Jednym z takich miejsc jest niewielki sklep przy ul. Polnej w Gostyniu. Na lokalu pojawiła się już informacja, że jest do wynajęcia. Sklep działał tutaj przez 16 lat. Sprzedawczyni, z którą rozmawialiśmy, za ladą spędziła ostatnich pięć lat. W tym czasie mogła obserwować, jak zmieniały się zakupowe przyzwyczajenia mieszkańców. Dzisiaj klienci zaglądają przede wszystkim wtedy, gdy czegoś zabraknie. Duże zakupy robią gdzie indziej.

- To się sprowadziło do tego, że to są drobne rzeczy. Takie, których zapomną w markecie albo nie kupią - mówi nasza rozmówczyni.

Nawet produkty, które regularnie przyciągają klientów, nie wystarczają, aby utrzymać cały biznes.

- Papierosy mają tak małą marżę, że na samych papierosach sklep by w ogóle nie ujechał. Ale muszą być, bo przy okazji kupowania papierosów ktoś tam jeszcze coś weźmie - tłumaczy.

I podsumowuje krótko:

- Kiepsko. Bardzo kiepsko.

Dino jeszcze nie bolało. Biedronka już tak

W przypadku sklepu przy Polnej moment pogorszenia sytuacji wiąże się przede wszystkim z pojawieniem się w okolicy kolejnego dyskontu.

- Dino jest już dawno i nam nie przeszkadzało. A Biedronka już tak. Ludzie się nauczyli. Jeszcze przez pół roku, jakoś to było, ale teraz już niestety - opowiada.

To właśnie przyzwyczajenia klientów są jednym z najważniejszych elementów tej historii. Duży sklep oznacza szeroki wybór, promocje i możliwość zrobienia wszystkich zakupów za jednym razem. Mały punkt nie jest w stanie konkurować z marketem liczbą produktów ani skalą zamówień. Zaczyna więc pełnić rolę zakupowego pogotowia: zabrakło mleka, pieczywa czy czegoś do kolacji... idziemy do sklepu za rogiem. Tyle że z takich awaryjnych zakupów trudno utrzymać działalność przez cały miesiąc.

Na wsi historia wygląda podobnie

Można byłoby pomyśleć, że mały sklep ma większą szansę przetrwać na wsi, gdzie marketów jest mniej. Przykład Strzelec Wielkich pokazuje jednak, że i to się zmienia. Tamtejszy sklep również zostanie zamknięty z końcem września. Nasza rozmówczyni pracuje w nim od około roku, ale sam punkt pamięta od wielu lat.

- Odkąd pamiętam, on był - mówi.

Kiedy zaczynała pracę, w pobliżu powstawało Dino. Jak przyznaje, zmianę odczuła.

- Wcześniej naprawdę był tutaj duży asortyment. Ludzie ze wsi przychodzili i robili zakupy - wspomina.

Dziś wygląda to inaczej.

- Teraz głównie papierosy i alkohol - przyznaje.

I tu pojawia się błędne koło. Skoro klientów jest mniej, nie opłaca się zamawiać szerokiego asortymentu. Gdy na półkach zaczyna brakować produktów, klient przychodzi raz, drugi, nie znajduje tego, czego szukał, a za trzecim razem jedzie już prosto do marketu. Teraz sklep wyprzedaje pozostały towar. Jego działalność ma zakończyć się wraz z końcem września.

"Stali klienci przeżywają”

Najbardziej zamknięcie odczują ci, którzy przez lata mieli sklep niemal pod ręką. Szczególnie starsi mieszkańcy, dla których wyprawa do marketu w innej miejscowości nie zawsze jest prostym rozwiązaniem.

- Większość osób, szczególnie tych stałych klientów, przeżywa - mówi pracownica sklepu w Strzelcach Wielkich.

Niektórzy pytają, czy punkt przejmie ktoś inny i czy handel w tym miejscu będzie kontynuowany. Na razie odpowiedzi nie ma. 

Nie tylko spożywcze

Problem nie kończy się na sklepach z żywnością. W Gostyniu coraz bardziej widoczne są puste lokale handlowe, szczególnie w centrum. Znikają sklepy odzieżowe i z obuwiem. Handel od lat przenosi się w stronę większych obiektów i sieci, a konkurencją dla lokalnych przedsiębiorców są również pobliskie miasta i zakupy internetowe.

- Te duże sklepy wszystko powypierały. W Lesznie są sieciówki, gdzie ubrania są tanie. Jak ktoś ma trójkę czy czwórkę dzieci, to patrzy przede wszystkim na cenę - zauważają sprzedawcy.

Znika coś więcej niż miejsce na zakupy

Oczywiście handel się zmienia i trudno oczekiwać, by klienci robili zakupy w konkretnym miejscu tylko po to, aby utrzymać je przy życiu. Każdy liczy własne pieniądze, szuka promocji, większego wyboru i wygody. Sieci handlowe odpowiadają na te potrzeby skutecznie. Tyle że wraz z kolejnym zamkniętym małym sklepem z miejscowości znika coś jeszcze. Miejsce, do którego można było wyskoczyć pieszo po chleb. Sklep, w którym sprzedawca znał stałych klientów. Punkt, przy którym ktoś spotkał sąsiada i zamienił z nim kilka słów. Jeszcze niedawno takie sklepy były czymś oczywistym. Dzisiaj coraz częściej zauważamy je dopiero wtedy, gdy na drzwiach pojawia się informacja o zamknięciu, a za szybą kartka: "lokal do wynajęcia”.

::addons{"type":"alert"}

::news{"type":"see-also","item":"98750"}

::news{"type":"see-also","item":"98744"}

::news{"type":"see-also","item":"98735"}