Europejskie normy CPR – jak wpływają na produkty ppoż. w Polsce?

Jakie produkty ppoż. realnie podlegają rozporządzeniu CPR?

Rozporządzenie w sprawie wyrobów budowlanych (CPR) obejmuje swoim zakresem wszystkie produkty, dla których opracowano zharmonizowane normy europejskie (hEN). Wbrew powszechnemu przekonaniu, które skupia się na kablach i przewodach objętych normą EN 50575, regulacje te dotyczą znacznie szerszej gamy wyrobów stosowanych w ochronie przeciwpożarowej. Do grup produktów, które muszą spełniać wymogi CPR, należą między innymi systemy uszczelnień przejść instalacyjnych, klapy odcinające dla systemów wentylacji, ogniochronne płyty i zaprawy, a także elementy systemów oddymiania.

Brak normy zharmonizowanej dla danej grupy wyrobów oznacza, że podlegają one wyłącznie krajowym regulacjom i nie mogą być znakowane znakiem CE na podstawie CPR. Dotyczy to na przykład niektórych typów gaśnic czy hydrantów wewnętrznych, dla których obowiązują odrębne przepisy. Właściwe rozpoznanie, które europejskie normy CPR i jak wpływają one na produkty ppoż. w Polsce, jest kluczowe dla projektantów i wykonawców, by uniknąć błędów formalnych i materiałowych. W praktyce oznacza to, że produkty takie jak certyfikowane drzwi pożarowe EI30 muszą posiadać Deklarację Właściwości Użytkowych, która jest podstawą do ich legalnego zastosowania w obiekcie.

Deklaracja Właściwości Użytkowych (DoP) i znak CE – co oznaczają dla instalatora i inspektora?

Kluczowym dokumentem wprowadzonym przez CPR jest Deklaracja Właściwości Użytkowych (DoP). To w niej producent bierze na siebie prawną odpowiedzialność za zgodność wyrobu z deklarowanymi parametrami, takimi jak klasa reakcji na ogień, odporność ogniowa czy dymoszczelność. Dla wykonawcy i inspektora nadzoru jest to podstawowe źródło informacji o właściwościach technicznych produktu. Analiza dokumentacji musi obejmować weryfikację zadeklarowanych właściwości użytkowych pod kątem ich zgodności z wymaganiami projektu budowlanego i scenariusza pożarowego.

W przypadku systemów takich jak farby ogniochronne do stali, kluczowe jest sprawdzenie w DoP deklarowanej klasy odporności ogniowej (np. R30, R60) i warunków jej osiągnięcia, w tym wymaganej grubości powłoki czy rodzaju podkładu. Sam znak CE, umieszczony na wyrobie, jest jedynie potwierdzeniem, że producent przeprowadził procedurę oceny zgodności i wystawił DoP. Nie jest on gwarancją jakości ani automatycznym potwierdzeniem, że produkt nadaje się do konkretnego zastosowania – o tym decydują parametry zawarte w deklaracji.

Polska luka regulacyjna a odpowiedzialność na budowie

Rozporządzenie CPR harmonizuje sposób deklarowania właściwości wyrobów budowlanych w całej Unii Europejskiej, jednak nie narzuca państwom członkowskim konkretnych wymagań technicznych dla budynków. To krajowe przepisy, takie jak Warunki Techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, określają, jaka klasa reakcji na ogień czy odporność ogniowa jest wymagana w danym typie obiektu. W Polsce, poza precyzyjnym wskazaniem minimalnej klasy Eca dla kabli, dla wielu innych grup produktów brakuje szczegółowych przepisów wykonawczych bezpośrednio powiązanych z klasyfikacją CPR.

Taka sytuacja przerzuca ciężar odpowiedzialności za prawidłowy dobór materiału na projektanta oraz rzeczoznawcę ds. zabezpieczeń ppoż. To oni, na podstawie swojej wiedzy i analizy ryzyka, muszą określić w projekcie wymagane parametry, które następnie wykonawca ma obowiązek spełnić, posługując się wyrobami z odpowiednią Deklaracją Właściwości Użytkowych. W tej sytuacji rośnie znaczenie współpracy z dostawcami, którzy oferują produkty z kompletną dokumentacją i zapewniają wsparcie techniczne – tak działa np. specjalistyczny sklep przeciwpożarowy FireStop, który dba o zgodność oferty z obowiązującymi normami. Zastosowanie produktu niezgodnego z projektem lub bez wymaganej dokumentacji CPR może prowadzić do poważnych konsekwencji prawnych i finansowych, zwłaszcza w przypadku negatywnego wyniku odbiorów przez Państwową Straż Pożarną lub kontroli nadzoru budowlanego.

Pełna adaptacja rynku do wymogów CPR to proces wymagający od wszystkich uczestników – od producentów po inspektorów – znajomości przepisów i świadomości spoczywającej na nich odpowiedzialności.