Podróże, zwłaszcza do odległych krajów, bywają długo wyczekiwanym wydarzeniem, organizowanym z ogromną starannością przez wiele miesięcy. Niestety, nawet najlepiej zaplanowany urlop potrafi pokrzyżować niespodziewana dolegliwość ze strony układu pokarmowego. Biegunka, nudności, zaparcia, wzdęcia czy bóle brzucha to częste problemy, które mogą skutecznie zepsuć każdy wyjazd. Jak sobie z nimi radzić, by jak najszybciej wrócić do wakacyjnych aktywności?

Problemy jelitowe w podróży – co może się przydarzyć?

• Biegunka podróżnych to zdecydowanie najczęstszy problem, zwłaszcza w krajach rozwijających się. Jej przyczyną są zwykle bakterie (np. E. coli) lub wirusy obecne w jedzeniu czy wodzie. Objawy pojawiają się nagle i potrafią być bardzo uciążliwe – częste i luźne stolce, skurczowe bóle brzucha, osłabienie, a czasem także gorączka.
• Zaparcia to z kolei efekt odwrotny, ale równie nieprzyjemny. Niewystarczające nawodnienie, dieta uboga w błonnik, brak aktywności fizycznej oraz zmiana rytmu dnia – mogą sprawić, że jelita zwolnią, a wypróżnianie stanie się problematyczne.
• Wzdęcia i uczucie ciężkości pojawiają się często po spożyciu ciężkostrawnych potraw lub gazowanych napojów. Nadmiar tłuszczu, przypraw i nieznanych składników może zaburzyć naturalną równowagę trawienia, prowadząc do dyskomfortu i uczucia „pełnego brzucha”.
• Nudności i wymioty to objawy, które często towarzyszą infekcjom żołądkowo-jelitowym, zwłaszcza wirusowym. Mogą też pojawić się na skutek spożycia zepsutego jedzenia, nagłej zmiany diety lub stresu związanego z podróżą. Chociaż zwykle mijają w ciągu 1–2 dni, w połączeniu z odwodnieniem mogą być groźne, szczególnie u dzieci i osób starszych.

Biegunka – jak z nią walczyć?

Do wakacyjnej apteczki warto spakować przede wszystkim dwa rodzaje produktów: płyny uzupełniające elektrolity i preparaty zwalczające infekcję.

• Pierwszym krokiem przy biegunce powinno być odpowiednie nawodnienie. Wysoka utrata płynów grozi odwodnieniem, dlatego najlepiej sięgaj po roztwory elektrolitowe, które uzupełniają w organizmie nie tylko wodę, ale też niezbędne minerały.
• A co pomaga na biegunkę? Możesz zastosować klasyczne leki przeciwbiegunkowe, np. z loperamidem, ale musisz wiedzieć, że działają one tylko na objawy, a nie bezpośrednio na przyczyny biegunki. Ich działanie wywołuje „zatkanie” jelit i spowolnienie ich pracy, co przyczynia się do przedłużenia czasu trwania choroby. Zamiast tego wybierz produkt, który tworzy ochronną warstwę na błonie śluzowej jelit, wiąże toksyny, wirusy lub bakterie i wspomaga ich szybsze usunięcie z organizmu, np. Smecta* (diosmektyt) – naturalny środek o właściwościach adsorpcyjnych i osłaniających.

Jeśli objawy utrzymują się dłużej niż 2–3 dni, pojawiają się silne bóle brzucha, gorączka, odwodnienie lub krew w kale, należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem. Może to oznaczać konieczność skorzystania z pomocy medycznej na miejscu.

Co na nudności i wymioty?

Przede wszystkim nawadnianie małymi łykami, najlepiej wodą lub/i roztworem elektrolitów. Pomocne mogą być preparaty z imbirem lub leki przeciwwymiotne (zawierające np. dimenhydrynat), dostępne bez recepty.

Jak sobie radzić z zaparciami?

Zaparcia w podróży najczęściej wynikają z braku błonnika, małego spożycia wody i ograniczonego ruchu. Dlatego kluczowe jest odpowiednie nawodnienie, aktywność fizyczna oraz lekkostrawna dieta bogata w błonnik. Pomocne mogą być także naturalne źródła błonnika, np. suszone śliwki, pełnoziarniste pieczywo. Jeśli to nie wystarczy, możesz rozważyć łagodne środki przeczyszczające, ale tylko doraźnie.

Wzdęcia i uczucie ciężkości – jak się ich pozbyć?

Wzdęcia i dyskomfort po jedzeniu to często efekt nadmiaru gazów, fermentujących potraw lub zbyt szybkiego spożywania posiłków. Po ciężkim jedzeniu wypij np. napar z mięty, kopru włoskiego lub rumianku, które mogą wspomóc trawienie i przynieść ulgę. Pomagają także łagodne preparaty na bazie simetikonu, który redukuje napięcie gazów jelitowych. Warto też ograniczyć spożycie napojów gazowanych i cukrów prostych (np. słodzonych deserów), które mogą nasilać objawy.

*To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania. Nie przekraczaj maksymalnej dawki leku. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.

SMECTA, Diosmectite, 1 saszetka zawiera 3 g diosmektytuw postaci glinokrzemianu. Substancje pomocnicze o znanym działaniu: glukoza, sacharoza. 1 saszetka zawiera 0,679 g glukozy i 0,27 g sacharozy. Postać farmaceutyczna: proszek do sporządzania zawiesiny doustnej. Wskazania do stosowania: leczenie ostrej biegunki u dzieci w wieku powyżej 2 lat w połączeniu ze stosowaniem doustnego płynu nawadniającego oraz ostrej biegunki u dorosłych, leczenie objawowe przewlekłej biegunki czynnościowej u dorosłych. Przeciwwskazania:Nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą (glukoza jednowodna, sacharynian sodu, aromat pomarańczowy, aromat waniliowy). Podmiot odpowiedzialny: MAYOLY PHARMA FRANCE, 3 Place Renault, 92500 Rueil-Malmaison, Francja, Numer pozwolenia na dopuszczenie do obrotu wydanego przez MZ: R/0538 Data ostatniej aktualizacji: maj 2025 r.

Artykuł nie zastępuje konsultacji lekarskiej, jeśli występują u Ciebie objawy, konieczna jest konsultacja z lekarzem, aby ustalić przyczynę i wdrożyć odpowiednie leczenie.

Artykuł zweryfikowany merytorycznie przez: lek. Michała Dąbrowskiego