Z innymi potrzebami nie mają żadnych szans? Na wszystko pieniędzy nie wystarczy...

Powiat gostyński ma bogaty zasób zabytków, ale część historycznych obiektów niszczeje, a pieniędzy na ich ratowanie jest zdecydowanie mniej niż potrzeb. Podczas sesji Rady Powiatu Gostyńskiego dyskusję wywołał nowy Program Opieki nad Zabytkami. Padły pytania o pieniądze, współpracę z gminami i prywatnych właścicieli. Tylko jak ratować, skoro sporego finansowania potrzebuje szpital czy drogi? Wynik takiego wyboru jest łatwy do przewidzenia.

Program, który trafił pod obrady Rady Powiatu Gostyńskiego, został wcześniej pozytywnie zaopiniowany przez Wielkopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Ma być swego rodzaju planem działania na kolejne lata. Podczas dyskusji radny Marcin Krawiec zwrócił uwagę, że sam dokument dość jasno wskazuje słabe strony powiatu. Wymieniono w nim między innymi niewielkie środki na ochronę dziedzictwa, małą liczbę działań związanych z tożsamością regionalną w szkołach, słabą aktywność w powoływaniu społecznych opiekunów zabytków czy brak wypracowanej współpracy z gminami. Radny pytał więc wprost, czy za tymi zapisami pójdą konkretne działania.

- Skoro wskazujemy jako słabą stronę niewielką ilość działań dotyczących rozwijania tożsamości regionalnej w ofercie edukacyjnej, no to mamy na to wpływ - mówił radny Marcin Krawiec.

Zwrócił też uwagę, że nie wszystko musi oznaczać duże wydatki. Jego zdaniem część rzeczy można zrobić poprzez szkoły, lokalne wyjazdy czy lepsze wykorzystanie tego, co już jest.

- Tu nie chodzi tylko o to, żeby ładować kolejne środki. (...) Być może takie drobne zmiany mogłyby nastąpić - dodawał radny.

Autor opracowania zaznaczył, że dokument należy traktować przede wszystkim jako "mapę drogową". Nie wszystkie zapisane w nim przedsięwzięcia uda się zrealizować, m.in. ze względów finansowych. Co dwa lata radnym ma być jednak przedstawiane sprawozdanie pokazujące, co rzeczywiście udało się zrobić. Do kwestii finansowania odniósł się również starosta Robert Marcinkowski. Przypomniał, że powiat przeznacza środki na obiekty zabytkowe, także te, które do niego nie należą. Jednocześnie nie zadeklarował zwiększenia tej puli.

- Ja nie chcę dzisiaj składać deklaracji, że ich będzie więcej, bo być może trzeba będzie więcej dać na drogi albo na szpital - mówił starosta Robert Marcinkowski.

Jak wskazał, obecnie jest to 150 tys. zł. Zwrócił też uwagę, że nawet stosunkowo niewielkie dotacje powiatowe mogą pomagać właścicielom zabytków przy ubieganiu się o dodatkowe środki zewnętrzne. Jako przykłady wskazał obiekty w Domachowie oraz na Świętej Górze. Jednym z najważniejszych tematów okazała się współpraca z gminami. Zdaniem starosty warto byłoby stworzyć mechanizm, w którym zaangażowanie finansowe powiatu zachęcałoby gminy do dokładania własnych pieniędzy lub odwrotnie.

Mocne słowa padły również ze strony radnego Damiana Walczaka. Jako przykład podał pałac w Pudliszkach, który w ostatnich kilkudziesięciu latach popadł w ruinę. Jak mówił, podobnych obiektów na terenie powiatu jest więcej. Radny zwrócił uwagę na trudny wybór, przed którym stoją samorządy przy dzieleniu ograniczonych pieniędzy.

- Zawsze ten zabytek po prostu przegra - mówił, zestawiając wielomilionowe potrzeby związane z ochroną dziedzictwa z wydatkami na funkcjonowanie szpitala i ochronę zdrowia mieszkańców.

Jego zdaniem dotacje rzędu 20, 30 czy 40 tys. zł przekazywane na poszczególne obiekty są przy rzeczywistych kosztach renowacji jedynie "kroplą w morzu" potrzeb.

Problem nie dotyczy wyłącznie pałaców czy kościołów. Radny wskazywał również na zabytkową zabudowę centrów Gostynia, Ponieca, Krobi czy Borku Wlkp. Rynki utraciły część dawnej funkcji handlowej, a utrzymanie i remontowanie starych kamienic staje się coraz większym problemem.

Trudna jest także sytuacja prywatnych właścicieli zabytków. Jak wyjaśniał Mateusz Wrześniewski, możliwości otrzymania pieniędzy od wojewódzkiego konserwatora są bardzo ograniczone, a dostępne środki trafiają przede wszystkim do większych i bardziej znaczących obiektów.

::addons{"type":"alert"}

::news{"type":"see-also","item":"99356"}

::news{"type":"see-also","item":"98930"}

::news{"type":"see-also","item":"98987"}