pexels.com
Europejski System Opisu Kształcenia Językowego (ESOKJ, po angielsku CEFR) opublikowała Rada Europy w 2001 roku. Zamiast ocen opisuje on, co potrafisz zrobić w danym języku, i dlatego najłatwiej go zrozumieć na przykładach z życia.
Na poziomie A1 i A2 zamówisz posiłek w restauracji w Londynie albo zapytasz o drogę na lotnisku, o ile rozmówca mówi powoli i wyraźnie. B1 oznacza samodzielność: w podróży radzisz sobie bez pomocy, piszesz krótki e-mail w znanej sprawie i nadążasz za rozmową, dopóki nikt nie przyspiesza.
Między B1 a B2 różnica jest wyraźna. Osoba z poziomem B2 bierze udział w dyskusji na zajęciach prowadzonych po angielsku, czyta artykuł ze swojej branży i broni własnego zdania na rozmowie kwalifikacyjnej, nie szukając co chwilę słów. C1 to angielski ludzi, którzy piszą w tym języku pracę dyplomową albo prowadzą prezentację dla zagranicznego klienta i wychwytują ironię w rozmowie. C2 opisuje bardzo zaawansowane opanowanie języka, z wyczuciem subtelnych znaczeń, które ma największe znaczenie w zawodach opartych na pracy z tekstem, takich jak tłumaczenia.
Skala ESOKJ dobrze sprawdza się w zwykłych sytuacjach za granicą, bo każda z nich stawia inne wymagania. Z poziomem A2 zameldujesz się w hotelu i kupisz bilet na pociąg, jeśli wszystko idzie zgodnie z planem. Kłopot zaczyna się wtedy, gdy plan się sypie: odwołany lot, zgubiony bagaż albo wizyta w aptece wymagają już swobody na poziomie B1, bo trzeba opisać problem i zrozumieć odpowiedź.
Rozmowa telefoniczna z ubezpieczycielem czy przeczytanie warunków wynajmu samochodu to z kolei zadanie na B2. Rozmówca nie widzi twojej twarzy, mówi w swoim tempie i używa słownictwa, którego nie ma w podręcznikach. Wiedząc, na jakim poziomie jesteś, łatwiej ocenisz, w których sytuacjach poradzisz sobie sam, a w których lepiej mieć przygotowane wcześniej zwroty.
Wynik matury z angielskiego podawany jest w procentach i centylach, a nie w literach ESOKJ. Dobry wynik świadczy o solidnym przygotowaniu do egzaminu, ale nie mówi wprost, czy to już B2, czy dopiero B1. Ta różnica zaczyna mieć znaczenie, gdy uczeń planuje studia za granicą albo pierwszą pracę w firmie, która rozmawia z kontrahentami po angielsku.
Uczelnie zagraniczne często proszą o konkretny certyfikat, na przykład IELTS lub Cambridge. Jeśli regulamin rekrutacji wymienia taki egzamin, to właśnie jego wynik trzeba przedstawić, a termin sesji warto sprawdzić z dużym wyprzedzeniem.
Na wielu polskich uczelniach lektorat kończy się egzaminem sprawdzającym określony poziom, a szczegóły zapisane są w programie studiów danego kierunku. Przy wyjeździe na Erasmusa wymagania ustala uczelnia przyjmująca i wpisuje je do umowy z uczelnią macierzystą. W przypadku zajęć prowadzonych po angielsku wymagania mogą obejmować poziom B1 lub B2, zależnie od uczelni i programu, a niektóre uczelnie oczekują konkretnego certyfikatu. Biuro współpracy międzynarodowej na twojej uczelni ma listę wymagań dla każdego miejsca.
W CV zdanie „angielski: dobry” zmusza rekrutera do zgadywania. „Angielski: B2 (ESOKJ)” daje mu punkt odniesienia, który może porównać między kandydatami, a jeśli dołączysz certyfikat z możliwością weryfikacji, sprawdzenie zajmie mu chwilę. Dotyczy to zarówno dużych korporacji, jak i firm produkcyjnych czy logistycznych, które współpracują z zagranicznymi partnerami i w kontaktach z nimi używają angielskiego jako wspólnego języka.
Rozmowa kwalifikacyjna jest drugim sprawdzianem. Kiedy rekruter w połowie spotkania przechodzi na angielski, weryfikuje linijkę z twojego CV. Żaden poziom nie gwarantuje zatrudnienia, ale znajomość własnego pozwala przygotować się do rozmowy, którą naprawdę odbędziesz: przećwiczyć na głos opowieść o swoim doświadczeniu i powtórzyć słownictwo z branży.
Samoocena myli się w obie strony. Osoby, które dużo mówią, często przeceniają swoje pisanie, a ci, którzy latami sumiennie uczyli się gramatyki, nierzadko nie doceniają tego, jak dobrze rozumieją ze słuchu. Rozsądnym punktem wyjścia jest test poziomu angielskiego online, na przykład ten przygotowany przez International English Test. Rozwiązuje się go online w przeglądarce, a poziom ESOKJ pojawia się po zakończeniu testu. Kto chce dołączyć wynik do CV lub profilu na LinkedIn, może zamówić certyfikat PDF z kodem QR do weryfikacji online.
Z takim wynikiem wiesz, ile brakuje ci do poziomu wymaganego w ogłoszeniu lub regulaminie i nad którymi umiejętnościami popracować, zanim zapiszesz się na oficjalny egzamin.
Plan nauki zależy od tego, gdzie leży słabszy punkt. Jeśli rozumienie ze słuchu zostaje w tyle, codzienne słuchanie podcastów albo oglądanie seriali z angielskimi napisami przyniesie więcej niż kolejne ćwiczenia gramatyczne. Gdy trudność sprawia pisanie, pomagają krótkie teksty pisane co tydzień i sprawdzane przez kogoś z dobrym angielskim, z uwagą na błędy, które się powtarzają.
Przejście na kolejny poziom wymaga regularnej pracy przez kilka miesięcy, dlatego lepiej wyznaczyć sobie cele pośrednie. Najpierw warto wyrównać wszystkie umiejętności na obecnym poziomie, a dopiero potem celować w następny. Ponowny test po kilku miesiącach pokaże, czy wybrana metoda działa.
Jeśli w najbliższych miesiącach czeka cię rekrutacja, wyjazd albo rozmowa o pracę, sprawdź w ogłoszeniu lub regulaminie jedną rzecz: czy podano w nim literę ESOKJ, czy nazwę konkretnego egzaminu. Od tej odpowiedzi zależy, czy wystarczy ci chwila przy komputerze, czy trzeba już teraz zapisać się na termin egzaminu.
