Naruszenie prawa do wolności religijnej. Jest ważny raport

W obiegowej opinii ludzie wierzący są tymi nietolerancyjnymi, agresywnymi i skłonnymi do przemocy. Zupełnie inny obraz wyłania się z analizy raportu i interaktywnej mapy naruszeń wolności religijnej publikowanych na stronie Laboratorium Wolności Religijnej. Dane wskazują, że osoby wierzące - a mowa tu o wszystkich grupach wyznaniowych w Polsce - doświadczają w naszym kraju agresji, nietolerancji i dyskryminacji.

Eksperci Laboratorium Wolności Religijnej opracowali interaktywną mapę naruszeń wolności religijnej, która ma służyć zbadaniu skali zjawiska.

- Mapa naruszeń przedstawia zgłoszone przypadki przestępstw oraz przejawów dyskryminacji na tle wyznaniowym – mówi dr Agnieszka Wyrąbkiewicz, odpowiedzialna za Mapę Naruszeń na stronie LWR.

- Narzędzie jest stale aktualizowane, by dokładnie obrazować bieżącą sytuację w Polsce. Pozwala to na zdiagnozowanie i rozpoznanie pełnej skali zjawiska naruszania wolności sumienia i wyznania, co umożliwia z kolei jego monitorowanie, podjęcie odpowiednich działań prewencyjnych oraz wdrożenie skutecznych mechanizmów reagowania. Rzetelne dane zebrane na mapie, zweryfikowane przez sztab ekspertów, służą upowszechnieniu wiedzy z zakresu dyskryminacji ludzi wierzących w Polsce oraz kształtowaniu i propagowaniu postaw społecznych i obywatelskich - dodaje.

Na mapie można zapoznać się z pięciuset przypadkami naruszeń wolności religijnej. Wśród nich dominujące miejsce zajmuje niszczenie i znieważanie miejsc kultu - to aż 302 zgłoszone przypadki.

– Są to przede wszystkim akty wandalizmu wymierzone w przydrożne kaplice, kościoły, cerkwie i synagogi, często w miejscach kultu pojawiają się obraźliwe napisy wymierzone w osoby wierzące, zdarzają się podpalenia i kradzieże Na mapie znajdziemy też kilkadziesiąt przypadków ataków fizycznych na osoby wierzące. W 2019 we Wrocławiu mężczyzna próbował zabić księdza wymierzając mu kilka ciosów nożem, w 2020 roku w Gdańsku dwie kobiety zakłócały modlitwę w kościele i groziły wiernym nożem. W tym samym roku w Wołominie osoby, które broniły pomnika Jana Pawła II przed dewastacją zostały pobite pałkami teleskopowymi podsumowuje wylicza dr Wyrąbkiewicz. 

Pomoc ofiarom Mapa nie odzwierciedla jednak pełnej skali problemu. Według ekspertów LWR wiele osób nie informuje nikogo o agresji czy dyskryminacji, której doświadcza ze względu na swoją wiarę.

- W ostatnim czasie spotykamy się z ludźmi w przestrzeni miejskiej - mówi dr Przemsyław Komorowski, prawnik, ekspert LWR i koordynator Ośrodka Informacyjno- Konsultacyjnego Laboratorium. - W Toruniu i Gdańsku zorganizowaliśmy Pikniki Wolności, na których nasi eksperci służyli wiedzą i doświadczeniem tym, którzy potrzebują pomocy.

Rozmawialiśmy z wieloma osobami, które doświadczają mikroagresji czy dyskryminacji ze względu na swoje przekonania religijne. Przykładem może być sytuacja osoby, która stała się obiektem kpin w miejscu pracy z uwagi na wyznawaną wiarę. W czasie Pikników zgłaszało się też wiele starszych osób nieradzących sobie z rodzinnymi konfliktami na tle religijnym. Podchodzili również rodzice, których dzieci doświadczają nacisków ze strony rówieśników, aby wypisały się z lekcji religii. To tylko kilka z wielu przykładów niezgłoszonych przejawów naruszania wolności religijnej - podsumowuje.

Dzień Pamięci o ofiarach Laboratorium Wolności Religijnej zapewnia wsparcie osobom potrzebującym przede wszystkim w Ośrodku Informacyjno-Konsultacyjnym, gdzie można uzyskać pomoc prawnika czy psychologa i zgłosić przypadek łamania wolności religijnej. Oprócz tego, co roku organizowany jest dzień upamiętniający ofiary przemocy.

W 2019 roku ONZ ustanowiło 22 sierpnia jako Międzynarodowy Dzień Upamiętniający Ofiary Aktów Przemocy ze względu na religię lub wyznanie. Głównym wyrazem solidarności z ofiarami przemocy jest podświetlenie budynków czy obiektów użyteczności publicznej na czerwono.